W drugiej połowie lat 90. XX wieku pojawił się pomysł stworzenia kosmetyków naturalnych. I tak powstały wyroby kosmetyczne oparte na czysto naturalnych składnikach, czyli tych sprzyjających zdrowiu, wspomagających przez długi czas utrzymywanie harmonijnego rozwoju ciała i ducha, zapewniających samoregulację organizmu. Są one pozbawione syntetycznych konserwantów, substancji zapachowych, barwników, olejów parafinowych i emulgatorów. Przyjazne za to naszej skórze i środowisku.
     Surowce – wyciągi z roślin – używane w kosmetykach noszących miano naturalnych, powinny pochodzić z ekologicznych upraw lub roślin dziko rosnących. Co stanowi bazę tych kosmetyków? Przede wszystkim gliceryna roślinna, czyste oleje roślinne, emolienty i emulgatory roślinne. Oleje są pozyskiwane wyłącznie metodami fizycznymi z dojrzałych nasion i owoców. Zapach nadawany jest przez naturalne olejki eteryczne, a filtry przeciwsłoneczne są mineralne i dlatego nie wnikają w skórę, tylko odbijają promienie słoneczne. Prawdopodobieństwo wystąpienia alergii jest więc dużo mniejsze. Tak wygląda w skrócie charakterystyka kosmetyków naturalnych. Jak jednak odróżnić je od innych produktów dostępnych na rynku?

 Co podlega ocenie?
      Od lat pomagają w tym międzynarodowe jednostki certyfikujące, które bazują na wytycznych Komitetu Ekspertów Produktów Kosmetycznych. Ich głównym zadaniem jest certyfikacja i kontrola producentów kosmetyków w zakresie przestrzegania rygorystycznych norm, które zapewniają konsumentom w pełni naturalny produkt. Parametry kontrolowane to przede wszystkim bezpieczeństwo, naturalność, pochodzenie komponentów, ich stężenie i jakość. Kontrole roślin używanych do produkcji kosmetyków naturalnych zaczynają się już na etapie gleby. Tak więc zanim plantacja ekologiczna zostanie założona, przez okres trzech lat trwają badania sprawdzające skład chemiczny gleby, na której rośliny będą rosły. Analizie podlegają nawet wody deszczowe i te podlewające uprawy. Zabronione jest używanie konwencjonalnych środków ochrony roślin i nawozów, można stosować jedynie te, które znajdują się na specjalnych listach dozwolonych i certyfikowanych środków.

Kto certyfikuje?
    Na rynku pojawiło się wiele kosmetyków funkcjonujących jako naturalne, ekologiczne. Nie ma jednak odpowiednich uregulowań prawnych dotyczących kosmetyków naturalnych, dlatego powszechnymi stały się niezależne organizacje certyfikujące. Kosmetyki sprzedawane w Polsce posiadają następujące certyfikaty: Demeter, ECOCERT, Cosmebio, BDIH.

Demeter
    

Demeter jest niemieckim stowarzyszeniem działającym wśród producentów ekologicznych już od 1924 roku. Sprawdza dokładnie, czy dyrektywy z dużą konsekwencją przez nich wypracowane i nałożone na producentów są przez nich w całym okresie produkcji (od uprawy aż do przerobu składników) przestrzegane. Do tego dochodzi jeszcze coroczna kontrola państwowa przeprowadzana zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi produktów ekologicznych. Kosmetyki posiadające ten certyfikat są wysokowartościowe.

ECOCERT

ECOCERT jest międzynarodowym, niezależnym stowarzyszeniem kontrolującym. Działa w zakresie ochrony środowiska. Główna jego siedziba znajduje się we Francji. Kontrolą jakości kosmetyków ekologicznych zajmuje się od roku 2002. Nadała dotychczas certyfikat ponad 1000 kosmetyków. Jakie kryteria stosuje? Kosmetyk posiadający certyfikat ECOCERT produkowany jest z surowców roślinnych naturalnych i pochodzenia naturalnego, które stanowią minimum 95% wszystkich składników. Nie zawiera pochodnych ropy naftowej, czyli olejów, silikonów, parafin, etoksylowanych glikoli, barwników, syntetycznych kompozycji zapachowych i parabenów oraz surowców pochodzących z modyfikowanych genetycznie roślin. Zrobiony jest za to ze składników organicznych pochodzących z upraw ekologicznych, którym nadano certyfikat ECOCERT.
      Ponadto proces produkcyjny kosmetyków posiadających certyfikat powyższego stowarzyszenia musi być odizolowany od wytwarzania kosmetyków nieobjętych certyfikatem, prosty i przyjazny dla środowiska. Wytworzone produkty nie mogą być testowane na zwierzętach, a ich opakowania muszą być ekologiczne i nadawać się do ponownego recyklingu.
      Rys. 1. przedstawia wymagania dla kosmetyków naturalnych i organicznych według standardów instytucji certyfikującej ECOCERT.

Cosmebio
     Organizacja Cosmebio nadaje produktom logo BIO lub ECO. Odznaczane produkty zawierają w głównej mierze składniki naturalne lub pochodzenia naturalnego. Aby kosmetyk został uznany za ekologiczny, musi zawierać 95% składników naturalnych pochodzenia naturalnego lub pochodzących z upraw ekologicznych.
     Karta Cosmebio zezwala na użycie w minimalnej ilości substancji syntetycznych, jednak muszą one spełniać bardzo rygorystyczne wymagania – wykluczone jest stosowanie PEG, silikonów, pochodnych ropy naftowej. Ponadto kosmetyki oznaczone powyższym certyfikatem nie mogą zawierać syntetycznych konserwantów, zapachów i barwników, substancji pozyskanych z roślin modyfikowanych genetycznie, a podczas ich wytwarzania zabronione są obróbki jonizacyjne.

 BDIH
     „Kontrollierte Natur-Kosmetik” – kontrolowany kosmetyk naturalny – to certyfikat charakteryzujący kosmetyki naturalne i szczególnie delikatnie pielęgnujące. Do ich produkcji używane są surowce takie, jak: oleje roślinne, wosk, tłuszcze, ekstrakty ziołowe, wody kwiatowe oraz pochodzące z upraw ekologicznych lub dzikich zbiorów substancje zapachowe. BDIH przy nadawaniu swojego certyfi katu zakazuje producentom przeprowadzania jakichkolwiek testów na zwierzętach oraz używania surowców pochodzących od martwych zwierząt (np. oleju żółwiego, tłuszczu ze świstaka, zwierzęcego kolagenu). Pozwala na stosowanie wśród składników kosmetyku nieorganicznych soli oraz surowców mineralnych. Podobnie jak certyfikaty opisane powyżej zabrania stosowania organiczno-syntetycznych środków barwiących i zapachowych oraz pochodnych ropy naftowej. Ze względu na mikrobiologiczne bezpieczeństwo produktów, obok naturalnych konserwantów dopuszcza stosowanie pewnych identycznych z naturalnymi konserwantów, jak: kwas benzoesowy i salicylowy, alkohol benzynowy, jednak ich stosowanie musi być opisane. Oczywiście kosmetyk zapakowany musi być w opakowanie ekologiczne, łatwo ulegające rozkładowi, a cały proces jego wytwarzania musi być bezpieczny dla środowiska naturalnego, pozbawiony radioaktywnego naświetlania.

     Siedem certyfikujących kosmetyki organizacji europejskich doszło do porozumienia i opracowało pewne ogólne wymogi, które spełnione być muszą przez producentów kosmetyków bio- i naturalnych. I tak, do produkcji kosmetyków muszą być stosowane surowce biologiczne z dużą odpowiedzialnością i szacunkiem dla środowiska, proces wytwarzania musi przebiegać czysto, nie może obciążać ludzkiego zdrowia oraz środowiska. Te europejskie standardy noszą nazwę COSMOS – Cosmetic Organic Standard – i zaczną w pełni obowiązywać od 2012 roku. Produkty ekologiczne muszą posiadać logo „COSMOSORGANIC”, a naturalne „COSMOS-NATURAL”.

Autor: Daria Łaba

Artykuł został opublikowany w magazynie "Przemysł Kosmetyczny" nr 2/2011